1. AG Şalter Türleri ve Ayar Parametreleri
Kompakt Şalter (MCCB)
• Termik (Ir)
• Manyetik (Im)
Açık Tip Şalter (ACB)
Daha detaylı ayar yapılır;
• Ir (Long Time Pickup) → aşırı yük
• tr (Long Time Delay) → aşırı yük gecikmesi
• Isd (Short Time Pickup) → kısa devre
• tsd (Short Time Delay) → kısa devre gecikmesi
• Ii (Instantaneous) → ani açma
2. Temel Ayar Mantığı
Ir (Aşırı Yük Ayarı)
Ir = (0.8 - 1.0)xIn
Kablo ve yük korunur.
- Örnek:
• Şalter: 400A
• Ayar: 320–400A
tr (Gecikme Süresi)
• 5 – 30 sn arası
Motor kalkışına izin verir.
Isd (Kısa Devre Ayarı)
Isd = (2 – 10)xIr
- Örnek:
• Ir = 400A
• Isd = 800 – 4.000A
tsd (Kısa Devre Gecikmesi)
0.1 – 0.5 sn
Selektivite için kritik
Ii (Ani Açma)
Ii = (5 – 15)xIn
Büyük kısa devrede anında açar.
3. Örnek Ayar (Endüstriyel Tesis)
Senaryo:
• Ana pano: 1.600A ACB
• Alt pano: 400A MCCB
Ana Şalter (ACB):
• Ir = 1.400A (In değerinin 0,8-1 aralığı arasında seçilir)
• tr = 10 s
• Isd = 6 × Ir = 8.400A
• tsd = 0.3 s
• Ii = 10 × In = 16.000A
Alt Şalter (MCCB):
• Ir = 350A (In değerinin 0,8-1 aralığı arasında seçilir)
• Isd = 5 × Ir = 1.750A
• Ii = 8 × In = 3.200A
Sonuç:
• Alt şalter hızlı açar
• Ana şalter bekler
• Selektivite sağlanır
4. Tipik Ayar Tablosu
| Şalter Tipi | Ir | Isd | tsd | Ii |
|---|---|---|---|---|
| Ana ACB | 0,9xIn | 5-8xIr | 0,3-0,5s | 10-12xIn |
| MCCB | 0,8xIn | 4-6xIr | 0,1-0,2s | 8-10xIn |
| Son Devre | 0,7xIn | 3-5xIr | 0,05s | 5-8xIn |
SAHA TÜYOLARI (ÇOK ÖNEMLİ)
- Trafoya yakın → Ii yüksek seç
- Motorlu yük varsa → tr artır
- Data center → ani açma minimum
- Kısa devre hesabına göre ayar yap (rastgele değil!)
Kritik Hata (Çok Yapılıyor)
Her şalter aynı ayarda bırakılıyor.
Sonuç:
Arızada tüm tesisin enerjisi kesilir.
